Dini Bilgiler

Zekatı Kimler Verir?

Bir kimseye zekatın farz olması, birtakım şartlara bağlıdır. Bu şartların bir kısmı zekat verecek kişiyle, bir kısmı da zekatı verilecek malla ilgilidir.
Mükellefte (zekat verecek kişiden) aranılan şartlar şunlardır:
1- Müslüman olmak: Zekatta kadında erkek gibi sorumludur. Mehir sebebiyle veya başka yollarla nisap miktarı altın, gümüş ve paraya sahip olan kadının da zekatını vermesi lazımdır.
2- Akıl baliğ olmak: Çocuk ve akıl hastalarının ”öşür” denen toprak ürünleri zekatından sorumlu olduklarında görüş birliği vardır. Ancak bunların zekata tabi diğer mallardan zekat alınıp alınmayacağı konusunda farklı iki görüş ileri sürülmüştür.
Ebu Hanife akıllı ve baliğ olmayanları, toprak ürünleri ve kamu hukukunun bir parçası olarak alınan zekat türü hariç, zekatla mükellef tutmamıştır. Fıkıh alimlerinin çoğunluğuna göre ise akıl hastalarının ve çocuğun malları zekata tabidir. Bu borcu veli ve vasileri öderler. Günümüz alimleri de çocuk veya akıl hastalarının mallarının çalıştırılıp geri getirilmesi durumunda işleten kişilerce, mallarının zekatının verilmesi gerektiğini bildirmişlerdir.
3- Hür olmak: Köleler ve cariyelerin zekat vermeleri farz değildir. Tutuklu ve mahkum olup ceza evinde bulunan kimseler ise eğer diğer şartları taşıyorlarsa zekatlarını vermelidirler.
4- Nisap miktarı mala sahip bulunmak: Zekat verecek kimse, temel ihtiyaçlarından ve -varsa- borçlarından başka en az nisap miktarı mala sahip olmalıdır.
Temel ihtiyaçlar: Bir kimsenin kendisinin ve bakmakla hükümlü olduğu kimselerin yeme, içme, giyinme, barınma, sağlık, eğitim ve ulaşım gibi ihtiyaçlarıdır.
Nisap: İslam’da bir kimsenin zengin sayılabilmesi için temel ihtiyaçların dışında belli bir miktar (yaklaşık 80-85 gr altın veya ona eş değer) mal veya paraya sahip olması gerekir. Bu ölçüye nisap denir.

  • Altın için nisap miktarı 20 miskal = 80-85 gram altındır.
  • Nakit para ve ticaret malları için, 20 miskal altının kıymet karşılığı olan miktar. Örneğin, altının gramı 100 TL ise 8500 TL’ye sahip olan zengin olur.
  • Gümüş için 200 dirhem = 595 gram gümüştür.
  • Koyun ve keçi için 40 adet.
  • Sığır ve manda için 30 adet.
  • Deve için 5 adet.
  • Tarım ürünleri için 5 vesk. Buda yaklaşık 17 ile 20 kg. arasında gıda alan standart ölçülerdeki 34 teneke ürüne tekabül etmektedir.

İmam Azam Ebu Hanife’ye göre ise ”… hasat günü ürünün hakkını (zekatını) verin” {7 En’am suresi 141. ayet} ayetindeki kesin emir sebebiyle tarım ürünlerinde nisap aranmaz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı